PROGRAM OCHRONY POWIETRZA
W dniu 21 listopada 2023 r. Sejmik Województwa Łódzkiego uchwalił program ochrony powietrza i plan działań krótkoterminowych dla strefy łódzkiej oraz strefy aglomeracja łódzka.
Programy ochrony powietrza powstały w oparciu o wyniki opracowanej w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska "Rocznej oceny jakości powietrza w województwie łódzkim. Raport wojewódzki za rok 2021".
Programy ochrony powietrza powstały w oparciu o wyniki opracowanej w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska "Rocznej oceny jakości powietrza w województwie łódzkim. Raport wojewódzki za rok 2021".
Na terenie całego województwa łódzkiego oceny jakości powietrza dokonuje się w obszarze dwóch stref badania tj.: aglomeracja łódzka (kod strefy PL1001) oraz strefa łódzka (kod strefy PL1002). Gmina Rzgów zalicza się do obszaru strefy łódzkiej.
Klasyfikacji stref dokonuje się oddzielnie dla dwóch grup kryteriów ustanowionych ze względu na ochronę zdrowia oraz ze względu na ochronę roślin.
Lista zanieczyszczeń jakie należy uwzględnić w ocenie dokonywanej pod kątem spełnienia kryteriów określonych w celu ochrony zdrowia ludzi, obejmuje 12 substancji: benzen C6H6, dwutlenek azotu NO2, dwutlenek siarki SO2, tlenek węgla CO, ozon O3, pył PM2,5, pył PM10, ołów Pb w pyle PM10, arsen As w pyle PM10, kadm Cd w pyle PM10, nikiel Ni w pyle PM10, benzo(a)piren w pyle PM10. Ocena dokonywana pod kątem spełnienia kryteriów odniesionych do ochrony roślin obejmuje substancje: dwutlenek siarki SO2, NOx oraz O3. Zaliczenie strefy do określonej klasy wiąże się z koniecznością podjęcia konkretnych działań na rzecz poprawy jakości powietrza lub utrzymania jego jakości na niezmienionym poziomie.
Lista zanieczyszczeń jakie należy uwzględnić w ocenie dokonywanej pod kątem spełnienia kryteriów określonych w celu ochrony zdrowia ludzi, obejmuje 12 substancji: benzen C6H6, dwutlenek azotu NO2, dwutlenek siarki SO2, tlenek węgla CO, ozon O3, pył PM2,5, pył PM10, ołów Pb w pyle PM10, arsen As w pyle PM10, kadm Cd w pyle PM10, nikiel Ni w pyle PM10, benzo(a)piren w pyle PM10. Ocena dokonywana pod kątem spełnienia kryteriów odniesionych do ochrony roślin obejmuje substancje: dwutlenek siarki SO2, NOx oraz O3. Zaliczenie strefy do określonej klasy wiąże się z koniecznością podjęcia konkretnych działań na rzecz poprawy jakości powietrza lub utrzymania jego jakości na niezmienionym poziomie.
Program ochrony powietrza i plan działań krótkoterminowych dla strefy łódzkiej znajduje się pod adresem:
Program ten jest również dołączony do niniejszego artykułu.
Podstawowym celem Programu ochrony powietrza dla strefy łódzkiej jest poprawa stanu jakości powietrza atmosferycznego i dotrzymanie obowiązujących standardów, a także uzyskanie maksymalnego efektu ekologicznego poprzez redukcję emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza ze źródeł, które w największy sposób oddziałują na wysoki poziom stężeń substancji w powietrzu. Dzięki temu ograniczone zostanie negatywne oddziaływanie zanieczyszczeń wpływających bezpośrednio na życie i zdrowie ludzi.
Do osiągnięcia celu Programu konieczna jest realizacja zadań wskazanych w harmonogramie działań naprawczych oraz uwzględnianie ogólnych kierunków działań, które wpływają na poprawę stanu jakości powietrza w sposób pośredni. Podstawowymi kierunkami działań naprawczych zgodnie z Programem ochrony powietrza są:
Do osiągnięcia celu Programu konieczna jest realizacja zadań wskazanych w harmonogramie działań naprawczych oraz uwzględnianie ogólnych kierunków działań, które wpływają na poprawę stanu jakości powietrza w sposób pośredni. Podstawowymi kierunkami działań naprawczych zgodnie z Programem ochrony powietrza są:
- ograniczenie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora komunalno-bytowego charakteryzującego się źródłami o małej mocy do 1 MW,
- ograniczenie emisji pierwotnej oraz wtórnej z transportu drogowego,
- ograniczenie emisji niezorganizowanej w procesach przeróbki kopalin na obszarach zakładów przeróbczych i kopalni odkrywkowych,
- kształtowanie polityki przestrzennej w sposób sprzyjający poprawie stanu jakości powietrza,
- monitorowanie przebiegu realizacji działań,
- prowadzenie kontroli nad przestrzeganiem przepisów dot. ochrony powietrza,
- edukacja ekologiczna w zakresie ochrony powietrza,
- kontynuacja realizacji uchwały antysmogowej – Uchwały nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 24 października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa łódzkiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, zmieniona Uchwałą nr L/597/22 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 22 listopada 2022 r., zwana „uchwałą antysmogową” ma chronić zdrowie ludzi przed skutkami zanieczyszczenia powietrza.
Pierwszym krokiem do walki ze złym stanem jakości powietrza jest identyfikacja źródeł problemu i zwiększenie świadomości wśród mieszkańców i władz.
Parametry wpływające na zanieczyszczenia powietrza emitowane przez ruch drogowy:
- smog, który powodują samochody to nie tylko to co leci z rury wydechowej ale również drobinki z opon i klocków hamulcowych;
- ilość zanieczyszczeń emitowanych przez pojazdy uzależniony od rodzaju paliwa, parametrów silnika, obecności katalizatora, stanu technicznego pojazdu;
- zły stan dróg;
- ruch tranzytowy – samochody ciężarowe przeciskające się przez polskie miasta i miasteczka;
- słabo rozwinięta sieć komunikacji publicznej.
Parametry wpływające na zanieczyszczenia powietrza emitowane przez domowe piece grzewcze:
- domy o niskim standardzie energetycznym – niedocieplone ściany zewnętrzne i stropy, stare okna i drzwi;
- złe parametry kotłów;
- palenie w domowych piecach węglem złej jakości (muły, flotokoncentraty, paliwa w których udział masowy węgla o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi powyżej 15%, paliwa zawierające biomasę o wilgotności powyżej 20%);
- palenie śmieci - spalanie śmieci nie pomoże zaoszczędzić na kosztach węgla, wydajność energetyczna odpadów nie jest tak wielka jak węgla, a spalając je może przyczynić się do bardzo poważnych kłopotów związanych z popsutym piecem, zapchanym kominem- co może skutkować cofnięciem się dwutlenku węgla do pomieszczenia i może spowodować zatrucie, zapaleniem się sadzy w kominie itp. Domowe kominy, pozbawione są filtrów, dlatego produkują więcej zanieczyszczeń niż zakłady czy spalarnie.
Wpływ czynników meteorologicznych na jakość powietrza:
- prędkość i kierunek wiatru - prędkość wiatru decyduje o tempie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, natomiast kierunek odpowiada za trasę ich transportu. Wzrost prędkości wiatru powoduje obniżenie stężenia składników zanieczyszczających w powietrzu. Prędkość wiatru jest zatem parametrem wpływający korzystnie na spadek stężenia substancji szkodliwych w powietrzu. Należy zauważyć, że największe stężenia zanieczyszczeń atmosferycznych występują w przyziemnej, najniższej warstwie powietrza oraz w bezwietrzne dni.
- temperatura - wraz ze spadkiem temperatur wzrasta stężenie substancji odpowiedzialnych za niską emisję.
- ciśnienie atmosferyczne - w przypadku wysokiego ciśnienia oraz jednoczesnego braku wiatru (sytuacja wyżowa zimą) zaobserwować można wysokie stężenie zanieczyszczeń w powietrzu.
- wilgotność i opady atmosferyczne - opady, głównie deszcze, powodują zmniejszenie stężenia zanieczyszczeń powietrza, w wyniku rozpuszczania ich w wodzie (znaczna wilgotność powietrza umożliwia agregację cząstek pyłu, przez co szybciej on opada).
Monitoring jakości powietrza w Gminie Rzgów: na terenie całej gminy zainstalowano 15 mierników jakości powietrza (kalibracja czujników została przeprowadzona ze stacjami WIOŚ).
W skład całego systemu wchodzi sieć czujników jakości powietrza, platforma internetowa (dostęp na stronie https://rzgow.pl/srodowisko-t6/stan-jakosci-i-poziom-zanieczyszczenia-powietrza-t93#! oraz https://map.airly.eu/pl/), aplikacja na telefony komórkowe dla systemu Android i iOS - na w/w stronach każdy może sprawdzić aktualną jakość powietrza w konkretnej lokalizacji oraz szczegółową prognozę jakości powietrza na najbliższe 24 godziny.
Parametry jakie mierzą czujniki:
- poziom stężenia pyłów zawieszonych PM2,5
- smog, który powodują samochody to nie tylko to co leci z rury wydechowej ale również drobinki z opon i klocków hamulcowych;
- ilość zanieczyszczeń emitowanych przez pojazdy uzależniony od rodzaju paliwa, parametrów silnika, obecności katalizatora, stanu technicznego pojazdu;
- zły stan dróg;
- ruch tranzytowy – samochody ciężarowe przeciskające się przez polskie miasta i miasteczka;
- słabo rozwinięta sieć komunikacji publicznej.
Parametry wpływające na zanieczyszczenia powietrza emitowane przez domowe piece grzewcze:
- domy o niskim standardzie energetycznym – niedocieplone ściany zewnętrzne i stropy, stare okna i drzwi;
- złe parametry kotłów;
- palenie w domowych piecach węglem złej jakości (muły, flotokoncentraty, paliwa w których udział masowy węgla o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi powyżej 15%, paliwa zawierające biomasę o wilgotności powyżej 20%);
- palenie śmieci - spalanie śmieci nie pomoże zaoszczędzić na kosztach węgla, wydajność energetyczna odpadów nie jest tak wielka jak węgla, a spalając je może przyczynić się do bardzo poważnych kłopotów związanych z popsutym piecem, zapchanym kominem- co może skutkować cofnięciem się dwutlenku węgla do pomieszczenia i może spowodować zatrucie, zapaleniem się sadzy w kominie itp. Domowe kominy, pozbawione są filtrów, dlatego produkują więcej zanieczyszczeń niż zakłady czy spalarnie.
Wpływ czynników meteorologicznych na jakość powietrza:
- prędkość i kierunek wiatru - prędkość wiatru decyduje o tempie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, natomiast kierunek odpowiada za trasę ich transportu. Wzrost prędkości wiatru powoduje obniżenie stężenia składników zanieczyszczających w powietrzu. Prędkość wiatru jest zatem parametrem wpływający korzystnie na spadek stężenia substancji szkodliwych w powietrzu. Należy zauważyć, że największe stężenia zanieczyszczeń atmosferycznych występują w przyziemnej, najniższej warstwie powietrza oraz w bezwietrzne dni.
- temperatura - wraz ze spadkiem temperatur wzrasta stężenie substancji odpowiedzialnych za niską emisję.
- ciśnienie atmosferyczne - w przypadku wysokiego ciśnienia oraz jednoczesnego braku wiatru (sytuacja wyżowa zimą) zaobserwować można wysokie stężenie zanieczyszczeń w powietrzu.
- wilgotność i opady atmosferyczne - opady, głównie deszcze, powodują zmniejszenie stężenia zanieczyszczeń powietrza, w wyniku rozpuszczania ich w wodzie (znaczna wilgotność powietrza umożliwia agregację cząstek pyłu, przez co szybciej on opada).
Monitoring jakości powietrza w Gminie Rzgów: na terenie całej gminy zainstalowano 15 mierników jakości powietrza (kalibracja czujników została przeprowadzona ze stacjami WIOŚ).
W skład całego systemu wchodzi sieć czujników jakości powietrza, platforma internetowa (dostęp na stronie https://rzgow.pl/srodowisko-t6/stan-jakosci-i-poziom-zanieczyszczenia-powietrza-t93#! oraz https://map.airly.eu/pl/), aplikacja na telefony komórkowe dla systemu Android i iOS - na w/w stronach każdy może sprawdzić aktualną jakość powietrza w konkretnej lokalizacji oraz szczegółową prognozę jakości powietrza na najbliższe 24 godziny.
Parametry jakie mierzą czujniki:
- poziom stężenia pyłów zawieszonych PM2,5
(pył zawieszony o średnicy nie większej niż 2,5 μm),
- poziom stężenia pyłów zawieszonych PM10
- poziom stężenia pyłów zawieszonych PM10
(mieszanina zawieszonych w powietrzu cząsteczek o średnicy nie większej niż 10 μm),
- temperaturę powietrza,
- ciśnienie atmosferyczne,
- wilgotność powietrza.
Uchwała antysmogowa dla województwa łódzkiego:
- Z dniem 1 maja 2018 roku weszła w życie Uchwała Nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 24 października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa łódzkiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, tzw. uchwała antysmogowa. W dniu 22 listopada 2022 roku nastąpiła nowelizacja uchwały antysmogowej nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 24.10.2017 r.
- temperaturę powietrza,
- ciśnienie atmosferyczne,
- wilgotność powietrza.
Uchwała antysmogowa dla województwa łódzkiego:
- Z dniem 1 maja 2018 roku weszła w życie Uchwała Nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 24 października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa łódzkiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, tzw. uchwała antysmogowa. W dniu 22 listopada 2022 roku nastąpiła nowelizacja uchwały antysmogowej nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 24.10.2017 r.
- Głównym celem uchwały antysmogowej jest wprowadzenie odpowiednich regulacji w zakresie eksploatacji instalacji do spalania paliw, które przyczynią się do poprawy jakości powietrza w województwie łódzkim. Poprawa jakości powietrza w sposób oczywisty przyczyni się do poprawy stanu zdrowia mieszkańców województwa oraz może wpłynąć na długość
ich życia.
ich życia.
Uchwała antysmogowa zakłada: objęcie regulacjami instalacji wykorzystywanych do ogrzewania budynków poprzez:
- zakaz stosowania paliw najgorszej jakości,
- dopuszczenie spalania paliw stałych jedynie w instalacjach spełniających najbardziej rygorystyczne normy,
- wskazanie sposobu w jaki mieszkańcy będą mogli potwierdzić, że eksploatują instalację zgodną z wprowadzonymi regulacjami (m.in. dokumentacja techniczna urządzenia, instrukcja dla instalatorów i użytkowników).
- określenie okresów przejściowych umożliwiających mieszkańcom dostosowanie się do nowych regulacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że bardziej emisyjne instalacje będą musiały być dostosowane w krótszym terminie niż instalacje o niższych poziomach emisji.
- zakaz stosowania paliw najgorszej jakości,
- dopuszczenie spalania paliw stałych jedynie w instalacjach spełniających najbardziej rygorystyczne normy,
- wskazanie sposobu w jaki mieszkańcy będą mogli potwierdzić, że eksploatują instalację zgodną z wprowadzonymi regulacjami (m.in. dokumentacja techniczna urządzenia, instrukcja dla instalatorów i użytkowników).
- określenie okresów przejściowych umożliwiających mieszkańcom dostosowanie się do nowych regulacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że bardziej emisyjne instalacje będą musiały być dostosowane w krótszym terminie niż instalacje o niższych poziomach emisji.
Od momentu wejścia w życie uchwały antysmogowej, tj. od 1 maja 2018 r.:
- wszystkie montowane kotły powinny spełniać wymagania dotyczące efektywności energetycznej i wielkości emisji określone w Rozporządzeniu Komisji (EU) 2015/1189.
- nie można spalać paliw najgorszej jakości, czyli:
* w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi powyżej 15%, za wyjątkiem paliw o wartości opałowej nie mniejszej niż 24 MJ/kg oraz zawartości popiołu nie większej niż 12%,
* węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla,
* mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
- wszystkie montowane kotły powinny spełniać wymagania dotyczące efektywności energetycznej i wielkości emisji określone w Rozporządzeniu Komisji (EU) 2015/1189.
- nie można spalać paliw najgorszej jakości, czyli:
* w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi powyżej 15%, za wyjątkiem paliw o wartości opałowej nie mniejszej niż 24 MJ/kg oraz zawartości popiołu nie większej niż 12%,
* węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla,
* mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
* zawierających biomasę stałą o wilgotności powyżej 20%.
Przewidziane zostały przepisy przejściowe dające czas na dostosowanie się do nowych regulacji:
- dopuszczono możliwość eksploatacji kotłów spełniających wymagania klasy 5 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., do czasu tzw. śmierci technicznej urządzenia,
- dla kotłów pozaklasowych, tzw. „kopciuchów”, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2025 r.,
- dla kotłów spełniających wymagania klasy 3 lub 4 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2028 r.,
- dla kominków i pieców, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany lub dostosowania instalacji do 1 stycznia 2026 r. (dostosowanie to ma polegać na ograniczeniu wielkości emisji pyłu do poziomu określonego w Rozporządzeniu Komisji (EU) 2015/1185).
- dopuszczono możliwość eksploatacji kotłów spełniających wymagania klasy 5 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., do czasu tzw. śmierci technicznej urządzenia,
- dla kotłów pozaklasowych, tzw. „kopciuchów”, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2025 r.,
- dla kotłów spełniających wymagania klasy 3 lub 4 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2028 r.,
- dla kominków i pieców, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany lub dostosowania instalacji do 1 stycznia 2026 r. (dostosowanie to ma polegać na ograniczeniu wielkości emisji pyłu do poziomu określonego w Rozporządzeniu Komisji (EU) 2015/1185).
Szczegółowe informacje dotyczące uchwały antysmogowej dostępne są na portalu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego pod adresem:
https://powietrze.lodzkie.pl/uchwala-antysmogowa/
Informacje dotyczące jakości powietrza w Województwie Łódzkim można znaleźć pod adresem:
Informacje dotyczące jakości powietrza w Województwie Łódzkim można znaleźć pod adresem:
Dane dotyczące wyników pomiarów jakości powietrza można znaleźć pod adresem:
Prognozę jakości powietrza dla terytorium Polski można znaleźć pod adresem:
http://www.ios.gov.pl/jakosc-powietrza/
http://www.ios.gov.pl/jakosc-powietrza/
Sprawozdania z realizacji Programu ochrony powietrza oraz Planu działań krótkoterminowych na terenie województwa łódzkiego można znaleźć pod adresem:
Sprawozdania z realizacji Programu ochrony powietrza oraz Planu działań krótkoterminowych na terenie Gminy Rzgów znajdują się w załączniku do niniejszego artykułu.
Od dnia 1 stycznia 2019 r. można całodobowo zgłaszać do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Łodzi istotne naruszenie przepisów ochrony środowiska pod numerem telefonu: 721-111-213.
Interwencje można zgłaszać również na adres e-mail: awarie@wios.lodz.pl lub telefonicznie w godzinach pracy urzędu (7:30 - 15:30) pod numerem:
Interwencje można zgłaszać również na adres e-mail: awarie@wios.lodz.pl lub telefonicznie w godzinach pracy urzędu (7:30 - 15:30) pod numerem:
(+48) 42-633-33-43.
Firma Airly przygotowała dla najmłodszych mieszkańców komiks o SUPERBOHATERZE AIRLY, który walczy ze smogiem - który można pobrać z załącznika poniżej.
